Tisza be-Aw

Źródło: Heschel Center

Tisza B'Aw oznacza prosto mówiąc "dziewiąty dzień miesiąca Aw"

Dr Faydra Shapiro

Tisza B'Aw oznacza prosto mówiąc "dziewiąty dzień miesiąca Aw".

Samo w sobie nie brzmi to szczególnie wymownie, jednakże ta data zawsze była niepomyślna w historii żydowskiej. Jest to dzień narodowej tragedii w żydowskim kalendarzu.

Zgodnie z tradycją judaizmu jest to data, w której miało miejsce pięć konkretnych narodowych katastrof, w tym zniszczenie Pierwszej i Drugiej Świątyni.

W naszej wspólnej żałobie w tym dniu wspominamy również inne nieszczęścia, które spotkały nasz naród, w tym wyprawy krzyżowe, wypędzenie Żydów z różnych krajów Europy i Szoah.

Dzień ten jest poświęcony żałobie naznaczonej pięcioma rzeczami, których nie robimy od wschodu słońca do zachodu słońca następnego dnia:

• Zakaz jedzenia i picia
• Zakaz mycia się
• Zakaz używania perfum itp.
• Zakaz relacji seksualnych
• Zakaz noszenia skórzanego obuwia

Pod pewnymi względami dzień ten przypomina Jom Kipur, chociaż Jom Kipur jest radosnym postem, a Tisza B'Aw jest postem wypełnionym żałobą, podczas którego siedzimy na podłodze i powstrzymujemy się nawet od radosnego studiowania Tory. Wyjątek stanowi Księga Lamentacji i Księga Hioba.

W tym roku mamy dodatkowe wydarzenie, które będziemy opłakiwać: 7 października ubiegłego roku tysiące terrorystów Hamasu zaatakowało Izrael i dokonało masakry na ponad tysiącu osobach. Około 250 izraelskich cywilów zostało uprowadzonych jako zakładników do Strefy Gazy, w tym kobiety, dzieci i osoby starsze. Jesteśmy narodem znajdującym się w stanie wojny i narodem pogrążonym w żałobie. Nie tracimy jednak nadziei.

Streszczę historię opowiedzianą w Talmudzie: Po zniszczeniu Drugiej Świątyni pewna grupa rabinów udała się do Jerozolimy.

Kiedy dotarli na Wzgórze Świątynne, zobaczyli lisa wychodzącego z Najświętszego Miejsca Świątyni. Widząc to rabini zaczęli płakać, ale Rabbi Akiwa roześmiał się.
Zapytali rabbiego Akiwę: "Dlaczego się śmiejesz?".
On odpowiedział: "Dlaczego płaczecie?".
Powiedzieli do rabbiego Akiwy: "Miejsce tak święte jest teraz tak sponiewierane, że wchodzą do niego lisy, czy nie powinniśmy płakać?".
Rabbi Akiwa odpowiedział: "Właśnie dlatego się śmiałem! Tak jak jestem świadkiem wypełnienia się proroctw o zniszczeniu, tak mogę ufać, że wypełnią się proroctwa o odkupieniu i odbudowie. Odpowiedzieli mu tymi słowami: "Akiwo, pocieszyłeś nas! Akiwo, pocieszyłeś nas!"

Obyśmy wszyscy zostali pocieszeni w tych smutnych i strasznych czasach przez pełne nadziei oczekiwanie przyszłości, które obiecał nam Bóg.

O Autorce
Dr Faydra Shapiro jest specjalistką od współczesnych relacji żydowsko-chrześcijańskich i dyrektorem Israel Center for Jewish-Christian Relations.

Za swoją pierwszą publikację (2006) otrzymała National Jewish Book Award. Jej najnowsza książka, wspólnie z Gavinem d'Costą, to „Contemporary Catholic Approaches to the People, Land and State of Israel”.

Dr Shapiro jest również wykładowcą w Philos Project i pracownikiem naukowym w Centrum Studiów nad Religiami w Tel Hai College w Izraelu.

Więcej:

• CENTRUM RELACJI KATOLICKO-ŻYDOWSKICH IM. ABRAHAMA J. HESCHELA
  KATOLICKI UNIWERSYTET LUBELSKI JANA PAWŁA II

Misja Centrum

Centrum Relacji Katolicko-Żydowskich im. Abrahama J. Heschela jest jednostką naukowo-edukacyjną Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. Powołane do życia przez ks. prof. dr hab. Mirosława Kalinowskiego, rektora KUL, Centrum oficjalnie rozpoczęło działalność 17 października 2022 roku.

Misją Centrum jest budowanie relacji katolicko-żydowskich na płaszczyźnie nauki, edukacji i kultury w wymiarze międzynarodowym.

Filary: Wspólna Biblia – Wspólna przeszłość – Wspólna przyszłość.

Filary, na których opiera się działalność Centrum odnoszą się do wspólnych korzeni biblijnych, do wspólnoty dziejów obu społeczności, jak również do potrzeby kształtowania przyszłości opartej na dialogu i otwartości na wielokulturowość.

Patron: Abraham J. Heschel

Patronem Centrum jest Rabin Profesor Abraham Joshua Heschel (1907-1972), wybitny teolog, filozof, rabin i poeta.
Odegrał szczególnie ważną rolę podczas II Soboru Watykańskiego, wpływając na kształt dokumentu Nostra Aetate, który stanowi punkt zwrotny w relacjach katolicko-żydowskich.

Kierunki działania: Nauka – Edukacja – Kultura

Trzy kierunki działania Centrum: nauka, edukacja i kultura otwierają możliwości rzetelnego podjęcia szerokiego spektrum zagadnień. Środowisko Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego zapewnia nie tylko profesjonalną kadrę naukową, ale możliwość zaangażowania młodzieży, co jest kluczowe w projekcie. Projekt łączy w sobie pracę badawczą, upamiętnianie przeszłości, edukację i angażowanie młodzieży, jak również kształtowanie świadomości społecznej przez nowoczesne media w wymiarze globalnym.

Działalność badawcza Centrum koncentruje się na zagadnieniach historii, kultury i dziedzictwa żydowskiego przede wszystkim na ziemiach polskich, ale także w Europie, Izraelu i świecie. Przedmiotem badań będą wzajemne relacje społeczności żydowskiej i katolickiej, ich współistnienie na przestrzeni wieków. Ma to na celu całościowe ujęcie kwestii wzajemnych stosunków polsko-żydowskich i wspólnego dziedzictwa kulturowego. Zadaniem Centrum są m.in.

1. badania naukowe,
2. dokumentacja i badania archiwalne,
3. stworzenie baz danych,
4. przygotowanie publikacji prac badawczych, wydawnictw źródłowych, leksykonów, publikacji o charakterze popularyzatorskim i innych,
5. opracowanie biogramów osób i rodzin, którzy bezinteresownie ratowali osoby innej narodowości w okresie totalitaryzmów XX wieku,
6. organizowanie konferencji naukowych, forum, spotkań i dyskusji na wybrane zagadnienia z obszaru badań.

Działalność edukacyjna ma na celu kształtowanie dojrzałych postaw obywatelskich, szczególnie wśród ludzi młodych; rozwijanie dialogu międzyreligijnego i międzynarodowego. Wśród zakładanych form działalności znajdują m.in.

1. program visiting professors i wykładowców zewnętrznych w ramach zajęć na KUL,
2. program wymiany studentów między KUL a uniwersytetami w Izraelu,
3. wspólne projekty upamiętniające życie i męczeństwo osób narodowości żydowskiej i polskiej, angażujące młodzież z Polski i Izraela,
4. organizacja seminarium dla nauczycieli szkół w Polsce,
5. organizowanie praktyk studenckich i staży zawodowych,
6. nauka języka hebrajskiego i jidysz.

Ważnym aspektem działalności Centrum jest medialna edukacja społeczna – upowszechnianie wiedzy i kształtowanie świadomości społecznej poprzez regularne publikacje medialne na temat wyników badań i wydarzeń związanych z działalnością Centrum.

Działalność kulturalna Centrum ma za zadanie przybliżać kulturę żydowską, wzajemne przenikanie się kultur żydowskiej, polskiej i europejskiej poprzez m.in.:

1. prezentacje filmów dokumentalnych i fabularnych o tematyce żydowskiej i izraelskiej,
2. spotkań z pisarzami i twórcami kultury, dziennikarzami, wybitnymi historykami i badaczami innych dziedzin,
3. organizowanie wystaw połączonych z wykładami, których celem będzie pokazanie różnych aspektów kultury żydowskiej, wspólnej historii i martyrologii,
4. współorganizacja uroczystości rocznicowych upamiętniających ofiary totalitaryzmów,
5. współpraca z innymi instytucjami i organizacjami w opiece nad miejscami pamięci, cmentarzami, pomnikami architektury,
6. wykorzystanie nowoczesnych mediów w prezentacji kultury żydowskiej i jej związków z kulturą polską i europejską.