Międzynarodowa konferencja „Documenting the Holocaust: Testimonies as Historical Evidence”

16/06/2026 | Na stronie od 25/02/2026

Źródło: ŻIH

„Documenting the Holocaust: Testimonies as Historical Evidence”

Call for Papers – up to 31 III 2026

Międzynarodowa konferencja organizowana w ramach Europejskiej Infrastruktury Badań nad Holokaustem (EHRI).

Termin zgłoszeń - 31 marca 2026.
Termin konferencji - 16 czerwca 2026.

Organizatorzy zapraszają do zgłaszania propozycji referatów na międzynarodową konferencję poświęconą świadectwom Zagłady powstałym w czasie II wojny światowej oraz w bezpośrednim okresie powojennym.

Kolekcja Świadectw Ocalałych z Zagłady, przechowywana w Żydowskim Instytucie Historycznym, stanowi jedno z najwcześniejszych przedsięwzięć mających na celu odnajdywanie i dokumentowanie doświadczeń osób, które przeżyły Zagładę. Jest ona jednak tylko jedną z wielu tego rodzaju kolekcji. Na przestrzeni lat liczne instytucje inicjowały projekty gromadzenia relacji i wspomnień Ocalałych, tworząc bogaty, złożony materiał.

Celem konferencji jest analiza świadectw jako materiału dowodowego w badaniach historycznych, poprzez refleksję nad ich potencjałem i ograniczeniami, kontekstami powstania oraz późniejszym wykorzystaniem w nauce, edukacji i upamiętnieniu.

Zachęcamy do zgłaszania wystąpień podejmujących krytyczną analizę wczesnych świadectw Zagłady i sytuujących je w szerszych debatach historiograficznych, metodologicznych i etycznych. Szczególna uwaga podczas konferencji zostanie poświęcona audiowizualnym świadectwom Ocalałych z Zagłady.

Zapraszamy również do nadsyłania referatów dotyczących specyficznych wyzwań metodologicznych, interpretacyjnych i etycznych związanych z relacjami wideo. Propozycje mogą dotyczyć relacji między wczesnymi świadectwami pisanymi a późniejszymi narracjami rejestrowanymi, a także tego, w jaki sposób narracja retrospektywna kształtuje świadectwo Ocalałych w czasie. Możliwe są również analizy roli świadectw wideo w badaniach historycznych, wystawach muzealnych i historii publicznej, jak również refleksje nad etycznymi aspektami ich gromadzenia i udostępniania.

Proponowane obszary tematyczne (lista otwarta):

Kolekcja Świadectw Ocalałych z Zagłady w Archiwum Żydowskiego Instytutu Historycznego: historia, zakres i znaczenie
Świadectwa rejestrowane w czasie wojny oraz bezpośrednio po jej zakończeniu
Żydowskie komisje historyczne i wczesne inicjatywy dokumentacyjne
Świadectwo jako źródło historyczne: metodologia i interpretacja
Formy narracyjne, język i milczenie w relacjach Ocalałych
Relacje między pamięcią, traumą a pisarstwem historycznym
Perspektywy porównawcze w badaniach nad wczesną dokumentacją Zagłady Świadectwa a rekonstrukcja historii lokalnych
Problemy etyczne związane z wykorzystaniem świadectw
Świadectwa wideo: narracja audiowizualna, praktyki prowadzenia wywiadów i analiza historyczna
Refleksja nad nowymi technologiami i kierunkami analitycznymi, w szczególności w obszarze nauk obliczeniowych
Konferencja adresowana jest do historyków, archiwistów, literaturoznawców, socjologów, antropologów oraz badaczy i badaczek reprezentujących dyscypliny pokrewne, zajmujących się studiami nad Zagładą, badaniami nad pamięcią oraz archiwistyką. Mile widziane są również podejścia z zakresu humanistyki cyfrowej.

Komitet konferencyjny:

Natalia Aleksiun (Harry Rich Professor of Holocaust Studies, University of Florida)
Havi Dreifuss (Yad Vashem)
Barbara Engelking (Centrum Badań nad Zagładą Żydów, IFiS PAN)
Éva Kovács (Wiener Wiesenthal Institut für Holocaust-Studien)
Stephan Naron (Fortunoff Video Archive for Holocaust Testimonies)
Christine Schmidt (The Wiener Holocaust Library)
Zofia Trębacz (Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma)

Konferencja jest zorganizowana przez Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma

Konferencja odbywa się w ramach projektu EHRI‑PL i jest współfinansowana ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego na realizację zadania „Bieżąca działalność Polskiego Krajowego Węzła EHRI‑PL – konsorcjum EHRI‑ERIC, realizowanego przez Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma [ŻIH] na lata 2025–2027 we współpracy z partnerami krajowymi.”

Video report 16-17 VI 2026

The Collection of Holocaust Survivors’ Testimonies held at the Jewish Historical Institute is a record of one the earliest initiatives aimed at discovering and documenting the experiences of people who lived through the Holocaust. It has since become one among many similar collections. Over the years, numerous institutions have engaged in projects of recording Survivors’ testimonies and recollections, creating a rich, complex resource.

The aim of the conference is to discuss testimonies as evidence in historical research by considering their potential and limitations, contexts of their creation, and subsequent use in science, education, and remembrance.

Day 1, June 16, 2026{.target|_blank}

10:30 – 12:00 Panel I. Voices of the Survivors Chair: Krzysztof Persak (Polish Academy of Sciences, POLIN Museum)

Bak-Zawalski Aleksandra (Justus-Liebig-Universität Gießen), The Legacy of Survivors’ Speeches: Holocaust Testimony in Auschwitz Commemorative Ceremonies in the Context of Socio-Political Transformations Blumenthal Rachel (Hebrew University of Jerusalem), Legal Claims for Restitution and Compensation as Early Holocaust Testimonies Rozenfeld Anna (Ludwig Maximilian University -of Munich / Center for Jewish Studies (ZJS), Berlin), Before the Archive: Voices of Holocaust Survivors on Yiddish Radio in Poland, 1945–1948

12:30 – 14:00 Panel II. Early Testimonies from the Balkans Chair: Stephen Naron (Fortunoff Video Archive for Holocaust Testimonies, ‪@yale‬ )

Rudorff Andrea (Fritz Bauer Institut, Frankfurt am Main), The Bucharest Collection of Early Survivors’ Testimonies Stefan Olga (University A. I. Cuza), From Courtroom to Archive: Early Holocaust Survivor Testimonies in Romanian War Crimes Trials Stojanović Tamara (University of Belgrade), Between Testimony and Evidence: Jewish Survivor Statements in the Documentation of the Yugoslav State Commission

15:00 – 16:00 Panel III. Violence Chair: Natalia Aleksiun (University of Florida)

Waligórska Magdalena (Humboldt University Berlin), Testimonies of Holocaust Dispossession as Narratives of Violence: Early Testimonies and Complementary Sources in Dialogue Olshansky-Farkash Talia (Open University of Israel), Testimony as Institutional Evidence: Reconstructing the Administrative Transformation and Liquidation of Jewish Labor Camps in Late 1943

16:30 – 18:00 Panel IV. DiariesChair: Kangisser Sharon (Yad Vashem)

Darmon Malka Tehila (Herzog College), Diaries as Early Testimony: Dialogic Witnessing Under Persecution

Niklas Juliane (Leibniz Institute for Contemporary History), Exegesis of Catastrophe: Processual Knowledge about Camps in French-Jewish Diaries Borbala Kriza (Independent scholar), Who Possesses the Past? Pál Bács’s Diary, Survivor Testimonies, and Local Historiography in the Contested Memory of the Gas Chamber in Kőszeg

---

16-17 czerwca 2026, Międzynarodowa konferencja „Documenting the Holocaust: Testimonies as Historical Evidence”.