"Kto nie chce pamiętać, przyznaje racje tym, którzy Zagłady dokonali!"

Źródło: Sztetl Mszana Dolna, FB

"Kto nie chce pamiętać, przyznaje racje tym, którzy Zagłady dokonali!" kard.Grzegoś Ryś, Dzień Judaizmu 2026

Zapraszamy na uroczyste obchody 84. Rocznicy Zagłady w Mszanie Dolnej, które odbędą się w środę 19.08.2026 r. czyli dokładnie 84 lata od największej zbrodni w historii regionu, masowej egzekucji ludności żydowskiej na Pańskim, podczas której zginęło blisko 900 naszych przedwojennych współobywateli oraz przesiedlonych do Mszany Dolnej Żydów.

Data ta stała się symboliczną dla uczczenia Ofiar Holokaustu w naszym mieście, choć ludność żydowska była mordowana i wcześniej, i później, w mniejszych i większych ilościowo rozstrzelaniach. Kilkanaście osób zginęło także w obozach Zagłady.

Szacuje się, że Zagłada w naszym mieście pochłonęła łącznie ok.1200 osób. Wśród nich także grupę chrześcijan żydowskiego pochodzenia: rodzinę Gottliebów, Beresów, inż.Emila Rosenstocka i 14-letnią Anitkę Sperber.

W Auschwitz-Birkenau zamordowana została także niewielka społeczność romska naszego miasta.

Uroczystości rozpoczną się o godzinie 14:00 w budynku Szkoły Podstawowej nr 1 (wejście od ul. Konopnickiej) prezentacją na temat życia i śmierci mszańskich Żydów.

Stamtąd udamy się na 3 miejsca martyrologii Żydów w Mszanie Dolnej: mogiłę przy ul. Ogrodowej, na Pańskim i na cmentarzu żydowskim.

Główna ceremonia odbędzie się przy masowej mogile na Pańskim. Zostaną odczytane nazwiska wszystkich rodzin, które tam zginęły, a potomek spoczywających tam Amalii i Pesacha Dawida Rebhunów, kantor Avraham Taylor, odmówi stosowne modlitwy. Zapalimy znicze i położymy kamyki, zgodnie z żydowską tradycją upamiętniającą zmarłych.

Przygotowaliśmy dla każdego uczestnika Kartę Pamięci, z fotografią i krótkim opisem jej losu, by w sposób szczególny indywidualnie wspomniał wybraną Ofiarę Zagłady.

Ostatnim punktem obchodów będzie koncert kantora Taylora z towarzyszeniem zespołu Klezmorim Trio, który zaplanowaliśmy na godz.17:00 w Miejskiej Bibliotece w Mszanie Dolnej. Wykonane zostaną psalmy i pieśni chasydzkie oraz tradycyjne melodie klezmerskie.

Zapewniamy transport między szkołą, miejscami pamięci i biblioteką.

Serdecznie zapraszamy do udziału mieszkańców i gości. Mężczyzn w miejscach spoczynku pomordowanych obowiązuje nakrycie głowy!