Kard. Grzegorz Ryś o Dniu Judaizmu w Kościele katolickim:

Źródło: Archidiecezja Krakowska

Misji Kościoła szkodzą podziały a jedność jest darem i łaską – wybrzmiało podczas konferencji prasowej przed XXIX Dniem Judaizmu w Kościele katolickim w Polsce, Tygodniem Modlitw o Jedność Chrześcijan i XXVI Dniem Islamu w Kościele katolickim w Polsce, która odbyła się 9 stycznia w Sekretariacie Konferencji Episkopatu Polski w Warszawie.

Na temat Dnia Judaizmu w Kościele katolickim w Polsce, który w tym roku obchodzony jest 15 stycznia, mówił kard. Grzegorz Ryś, metropolita krakowski, przewodniczący Komitetu Konferencji Episkopatu Polski ds. Dialogu z Judaizmem. – Dzień Judaizmu ma służyć chrześcijanom, katolikom w Polsce do tego, by uświadamiali sobie głębokie relacje, jakie łączą Kościół z judaizmem, chrześcijan z Żydami. Jest po to, by przypomnieć tę prawdę, którą najpiękniej napisał św. Paweł w Liście do Rzymian, że judaizm pozostaje dla nas korzeniem – mówił. – Ale oczywiście to ma sens tylko wtedy, kiedy korzeń jest żywy, nie kiedy jest martwy – dodał. – Dlatego nie myślimy tylko o zakorzenieniu chrześcijaństwa w judaizmie biblijnym, ale także o tych relacjach, jakie łączą chrześcijan i Żydów, chrześcijaństwo i judaizm dzisiaj – kardynał.

Metropolita krakowski zwrócił uwagę, że ten cel przekłada się w każdym Dniu Judaizmu na trzy istotne elementy: pierwszy jest elementem studyjnym, historycznym, przypominającym życie i rolę Żydów mieszkających w Polsce. Drugi element dotyczy dzisiejszego dialogu i dzisiejszych relacji, a trzeci element to jest moment modlitwy, najczęściej w katedrze, i ta modlitwa ma najczęściej formę liturgii słowa.

Nawiązując do miejsca tegorocznych obchodów Dnia Judaizmu, które odbędą się w Płocku, kard. Grzegorz Ryś wyjaśnił, że wspólnota żydowska w Płocku sięga – według dokumentów – pierwszej połowy XIII wieku. Dodał, że obecność ta trwała aż po drugą wojnę światową i jakiś czas po niej. – Wszystko to dokumentuje Muzeum Żydów Mazowieckich umieszczone w tzw. Małej Synagodze, która przetrwała. Tam się odbędzie pierwszy etap obchodów Dnia Judaizmu – wskazał.

Kard. Ryś. wyjaśnił, że drugi etap obchodów odbędzie się w opactwie pobenedyktyńskim i jego myślą przewodnią będzie „Pamięć i nadzieja”. Natomiast ostatni etap będzie miał miejsce w katedrze płockiej. Przewodnikiem na wspólnej modlitwie będzie Księga Rut: „Twój lud będzie moim ludem, a Twój Bóg – moim Bogiem” (Rt 1,16). Takie jest również hasło tegorocznego Dnia Judaizmu.

Wydarzenia związane w Tygodniem Modlitw o Jedność Chrześcijan przedstawił bp Adam Bab, biskup pomocniczy lubelski, przewodniczący Rady Konferencji Episkopatu Polski ds. Ekumenizmu. – Wydarzenie odsyła do jądra naszej wiary, do Chrystusa Pana, który pierwszy modlił się o jedność uczniów. Przede wszystkim modlił się, a mniej wykładał teoretycznych tez – wyjaśnił.

Dodał, że „pierwsze źródło jest w modlitwie Jezusa, a zatem jedność jest dla nas darem i tajemnicą”. – Taka jedność, która połączy wszystkie osoby odkupione przez Jezusa, jest łaską. Taka jedność jest darem pochodzącym od Boga, a dar trzeba przyjąć, trzeba się nawrócić – mówił bp Bab.

Podkreślił, że „modlitwa ma wartość pokornego rachunku sumienia, że nie jesteśmy w jedności zgodnie z Bożym zamysłem, z Jego wolą”. Dodał zarazem, że „ta modlitwa stawia nas w prawdzie” i „pozwala nam dobrze wypełnić misję, do której jesteśmy powołani”.

Bp Adam Bab zwrócił uwagę, że Tydzień Modlitw o Jedność Chrześcijan ma już ponad stuletnią historię. Wskazał, że tegoroczną edycję Tygodnia przygotowali chrześcijanie z Armenii, z Ormiańskiego Kościoła Apostolskiego. – Stąd też treściowo i obrzędowo modlitwy zawierają tradycję ormiańską. Dużo jest mowy o symbolice światła – wyjaśnił.

Tegoroczne hasło pochodzi z Listu św. Pawła do Efezjan 4,4 „Jedno Ciało. Jeden Duch. Jedna nadzieja”. Bp Bab przyznał, że słowa te dobrze streszczają misję Kościoła. – Przyjmowanie daru zbawienia polega na przyjmowaniu daru jedności – zauważył.

Kard. Gregorz Ryś: judaizm pozostaje korzeniem

Centralne obchody Tygodnia Modlitw o Jedność Chrześcijan odbędą się 24 stycznia o godz. 16.00 w kościele farnym w Poznaniu. – Ogłosimy polskie tłumaczenie Karty Ekumenicznej. Zostanie to wyakcentowane podczas tego nabożeństwa – ogłosił bp Bab.

Hierarcha wskazał, że w redakcji Karty Ekumenicznej uczestniczył kard. Grzegorz Ryś. – To jest piękny i ważny dokument, który został podpisany 6 listopada 2025 roku w Rzymie, w kościele męczeństwa św. Pawła Tre Fontane – wyjaśnił kardynał.

– To jest Karta w drugiej wersji, pierwsza Karta podpisana została w 2001 roku przez CCEE i KEK – wskazał kard. Ryś. – Po niemal ćwierćwieczu obie strony stwierdziły, że pierwsza Karta wymaga uaktualnienia, bo zmieniła się bardzo Europa w ciągu tych przeszło 20 lat i zmieniła się sytuacja Kościołów w Europie – zaznaczył metropolita krakowski.

– Karta rodzi się z pytania, jaką misję do spełnienia w Europie mają chrześcijanie – podkreślił kard. Ryś i dodał zarazem, że misją Kościoła jest ewangelizacja. – Ta misja została nam zlecona przez Chrystusa, a więc nie jest opcjonalna. Najbardziej przeszkadza w tej misji brak jedności – ocenił. Przyznał, że najbardziej szkodzą tej misji podziały.

Metropolita krakowski poinformował, że Karta Ekumeniczna składa się z 4 rozdziałów i 14 punktów. – Pierwszy rozdział mówi o tym, w co my naprawdę wierzymy – zaznaczył. – Drugi rozdział mówi o tym, jak tę wiarę wspólnie przeżywać – wskazał.

Hierarcha przyznał, że prace nad Kartą Ekumeniczną trwały dwa i pół roku.

26 stycznia z kolei obchodzony jest w Kościele w Polsce Dzień Islamu, który przybliżył o. dr hab. Wojciech Kluj OMI, prof. UKSW, dyrektor Instytutu Nauk Teologicznych na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego. – Przeważnie chodzi w tym Dniu o dobre relacje, o dialog życia między chrześcijanami a muzułmanami, nie między religiami, ale między ludźmi. Rozmawiać można tylko z tymi, którzy chcą – przyznał o. prof. Kluj.

Duchowny wyjaśnił, że temat Dnia Islamu jest zawsze nawiązaniem do ostatniego orędzia Dykasterii ds. Dialogu Międzyreligijnego z okazji ramadanu. W tym roku temat brzmi: „Chrześcijanie i muzułmanie: Kim mamy nadzieję wspólnie się stać”.

O. prof. Kluj przypomniał, że centralne obchody tegorocznego Dnia Islamu odbędą się w Poznaniu, 26 stycznia, w domu misyjnym misjonarzy oblatów. – Te spotkania celowo nie odbywają się w kościele, aby uniknąć związanych z tym problemów – przyznał.

Duchowny wyjaśnił, że podczas obchodów Dnia Islamu nie ma wspólnej modlitwy, gdyż modlitwa chrześcijańska jest zawsze skierowana do Boga Ojca przez Jezusa Chrystusa w Duchu Świętym. – Dlatego najpierw modlą się chrześcijanie, podczas gdy muzułmanie milczą, a potem modlą się muzułmanie, podczas gdy chrześcijanie milczą – wyjaśnił.

O. prof. Kluj przypomniał, że już papież Jan Paweł II spotykał się z muzułmanami, a podczas ubiegłorocznej podróży apostolskiej do Turcji papież Leon XIV odwiedził Błękitny Meczet w Stambule. – Wpisujemy się w to, co proponują papieże. Chcemy podkreślać to, że mamy wiele wspólnych rzeczy, np. religijny obraz człowieka – zaznaczył.

Duchowny wskazał, że odpowiedzią na inicjatywę Dnia Islamu w Kościele katolickim w Polsce jest chociażby Dzień chrześcijaństwa w meczetach w Polsce czy wspólne świętowanie Zwiastowania.

BP KEP