Pamięć (kronika)

Centrum Badań nad Zagładą Żydów / Polish Center for Holocaust Research  - logo

03/02/2026

Karolina Panz wygłosi referat pt. "Zakopiańscy górale a Żydzi przed wojną, w czasie Zagłady i okresie tużpowojennym"

Historię stosunku górali zakopiańskich do żydowskich mieszkańców miasta zdominowało istnienie Goralenvolku – ruchu narodu góralskiego – oraz zaangażowanie w niego przedstawicieli najznamienitszych zakopiańskich rodów góralskich. W swoim wystąpieniu omówię, czy i w jaki sposób zmienia się wizja wspólnej historii Żydów i górali w Zakopanem w perspektywie dłuższej niż okres Zagłady.

JCRelations.net - logo

03/02/2026

JCRelations.net: February edition online

This site is devoted to fostering mutual respect and understanding between Christians and Jews around the world.
Here you will find articles, reviews, reports, official statements, and study resources on Jewish-Christian relations, as well as links to many related organizations.

Miesięcznik "Memoria" Nr 100 (01/2026)

30/01/2026

Miesięcznik "Memoria" Nr 100 (01/2026)

"Pamięć o Szoa, obozach koncentracyjnych, ośrodkach zagłady i innych obszarach ludzkiej tragedii z czasów II wojny światowej kształtowana jest na całym świecie w wielu miejscach i przez wiele osób. Miesięcznik "Memoria" ma być miejscem, gdzie będziemy pisać i opowiadać o naszych wspólnych wysiłkach. O misji zachowania pamięci."
Paweł Sawicki Redaktor Naczelny Miesięcznika "Memoria", Muzeum Auschwitz.

Aushwitz 81

28/01/2026

„Pęka budowany z dużym wysiłkiem ład” – ostrzegają Ocalały z Auschwitz i dyrektor Muzeum

„Widzę przemoc, która znów zaczyna być usprawiedliwiana. Widzę ludzi, którzy wierzą, że ich gniew ma wartość większą niż życie drugiego człowieka” -ostrzega ocalały z Auschwitz 97-letni Bernard Offen. „Pęka budowany z dużym wysiłkiem ład, a prawo międzynarodowe jest gwałcone” – ostrzega dyrektor Muzeum Auschwitz Piotr Cywiński w 81. rocznicę wyzwolenia obozu. /Redakcja OKO.press/
Biłgoraj, 1940 rok. Wschodnia pierzeja Rynku zniszczonego podczas działań wojennych 1939 roku. Archiwum Państwowe w Zamościu, Wikipedia, domena publiczna

24/01/2026

Biłgoraj. Mikrohistoria sztetla

Andrzej Krawczyk: Jeszcze słychać tę muzykę. Biłgoraj – sztetl utracony.
Potomkowie mieszkańców sztetli Rzeczypospolitej stanowią dziś 70% wszystkich Żydów. Nie zostało po nich prawie nic. Ten niezwykły świat rozmywa się, ginie w mrokach niepamięci. W sztetlu Biłgoraj toczy się życie. Biedni Żydzi, którzy swoim dzieciom mogą zapewnić jedynie ziemniaki i od czasu do czasu śledzie, pochylają się nad księgami w modlitewnych izbach niczym intelektualni książęta. Bogaci Żydzi, którzy prowadzą dochodowe biznesy, żyją niemalże jak magnaci. Nimi wszystkimi próbuje zarządzać państwo w różnych odsłonach – Rzeczpospolita, Rosja, znowu Polska – chcąc na nich zarobić, a czasem skłócić z chłopskim sąsiadem. Nad głowami jednych i drugich zbierają się czarne chmury…
Andrzej Krawczyk, historyk i dyplomata, wieloletni ambasador Rzeczpospolitej Polskiej, odtwarza świat żydowskiego miasteczka na przykładzie Biłgoraja – sztetla, który pokazał światu laureat literackiej nagrody Nobla Isaac Bashevis
Zachęcamy do obejrzenia nagrania seminarium naukowego z 19 października 2021 roku, podczas którego dr Andrzej Krawczyk przedstawiał mikrohistorię Biłgoraja jako sztetla.

XXIX Dzień Judaizmu w Archidiecezji Lubelskiej

19/01/2026

XXIX Dzień Judaizmu w Archidiecezji Lubelskiej – reacja

Biblijną postać Rut w perspektywie żydowskiej przywołał rabin Boaz Pash z Jerozolimy. Podkreślił znaczenie osobistego poszukiwania Boga. - Najpierw muszę szukać i znaleźć mojego Boga, a dopiero potem będę szukał twojego Boga – zaznaczył, wskazując, że jeśli Bóg jest jeden, nie może być „nasz” ani „wasz”. W tym sensie – jak mówił – dialog religijny nie zaczyna się od deklaracji, lecz od odpowiedzialnego i uczciwego poszukiwania.

Warszawskie obchody XXIX Dnia Judaizmu w Kościele katolickim

18/01/2026

Warszawskie obchody XXIX Dnia Judaizmu w Kościele katolickim - relacja

Dzisiaj odbyły się obchody Dnia Judaizmu w Warszawie w kościele u ss. Sakramentek na Nowym Mieście. Po mszy (o uproszenie miłości), prelekcje wygłosili Staszek i Kasia, które załączam. Historia Rut nie traci swojej współczesnej wymowy: konwertytka, imigrantka stała się źródłem błogosławieństwa dla Izraela. Tradycja określa to jako ukryte działanie Opatrzności. Jest to nieustająca lekcja dla Żydów i dla wszystkich innych, którzy Biblię traktują poważnie. A więc w pierwszym rzędzie dla chrześcijan. Oby ta księga oraz ten Dzień Judaizmu w Kościele katolickim w Polsce były źródłem porozumienia, wzajemnego szacunku Żydów i katolików w Polsce.

Centralne obchody XXIX Dnia Judaizmu - relacja

16/01/2026

Centralne obchody XXIX Dnia Judaizmu - relacja

- Lud Boga sięga o wiele dalej niż sięga ludzki wzrok albo wyobrażenia. Lud Boga sięga dalej, bo w Bogu jest niesłychana pasja gromadzenia ludzi, zbierania ich – mówił kard. Grzegorz Ryś w Płocku podczas obchodów XXIX Dnia Judaizmu w Kościele katolickim w Polsce. Metropolita krakowski jest przewodniczącym Komitetu ds. Dialogu z Judaizmem przy Konferencji Episkopatu Polski.

Dawid Gospodarek

16/01/2026

Dawid Gospodarek: Mentalna schizma

Sobór Watykański II zmienił sposób, w jaki Kościół katolicki mówi o judaizmie i relacji chrześcijan do Żydów. Jan Paweł II antysemityzm nazwał grzechem, a więź Kościoła z judaizmem – trwałym elementem chrześcijańskiej tożsamości. Nie ma już miejsca na teologię zastępstwa, Żydów nie oskarża się o bogobójstwo. Po ponad sześćdziesięciu latach pytanie nie brzmi jednak, co zapisano w dokumentach, lecz czy to nauczanie zostało realnie przyjęte. Mocno wybrzmiewa ono przy okazji Dnia Judaizmu w Kościele katolickim w Polsce, bo obserwacje wskazują, że nauczanie soboru i ostatnich papieży jest nad Wisłą kompletnie ignorowane, polscy katolicy żyją w tej kwestii w mentalnej schizmie.