Wspólny list KIK oraz ukraińskiej organizacji Obnova

Źródło: Klub Inteligencji Katolickiej

30 czerwca 2026

Drodzy Przyjaciele, Drogie Przyjaciółki,

Z inicjatywy Warszawskiego Klubu Inteligencji Katolickiej z Polski, przy poparciu Federacji Ukraińskich Katolickich Stowarzyszeń Akademickich i Studenckich „OBNOVA” z Ukrainy, kierując się głębokim poczuciem odpowiedzialności za wspólną przyszłość i rozwój stosunków między Ukrainą a Polską piszemy do Was w dniach, w których pomiędzy naszymi narodami znowu pojawiła się duża nieufność. Ostatni spór wokół nadania ukraińskiej jednostce wojskowej imienia „bohaterów UPA” przez Prezydenta Ukrainy i w odpowiedzi odebranie przez Prezydenta Polski najwyższego polskiego odznaczenia – przyznanego w imieniu całej Rzeczypospolitej Polskiej w podziękowaniu za obronę wolnego świata i Ukrainy – obnażył ranę, której ani Polacy, ani Ukraińcy nie zdołali opatrzyć. Nie chcemy tej rany pogłębiać. Chcemy ją wyleczyć. Papież Leon XIV w swojej ostatniej encyklice przestrzega przed pokusą podsycania narracji, w których każdy przedstawia siebie jako ofiarę uprawnioną do odwetu.

Sięgamy po słowa, które przed sześćdziesięciu laty otworzyły drogę do pojednania, które wtedy wydawało się niemożliwe: przebaczamy i prosimy o przebaczenie. Nie wypowiadamy ich lekko. Wiemy, że nikt z nas nie może dziś wybaczać w zastępstwie lub w imieniu Ofiar dawnych tragedii. Prawda o przeszłości należy się obu naszym narodom w całości, bez przemilczeń i bez rachunku, w którym jedna strona miałaby być tylko winna, a druga tylko skrzywdzona. Dlatego pochyleni nad grobami leżącymi po obu stronach Bugu, chcemy jako chrześcijanie wybrać pokój i budować go razem.

Jako Polacy w Preambule naszej Konstytucji zapisaliśmy, że jesteśmy „pomni gorzkich doświadczeń z czasów, gdy podstawowe wolności i prawa człowieka były w naszej Ojczyźnie łamane”. Wiemy, czym jest utrata niepodległości, bo sami ją przeżyliśmy. Dlatego dziś, gdy Ukraina broni swojej wolności, broni jej także za nas. Dziękujemy Wam, ukraińscy Przyjaciele, za Waszą zbiorową wytrwałość, którą głęboko podziwiamy. Chylimy czoła przed odwagą żołnierzy Ukrainy, przed ofiarą Waszych poległych, za to, że własną piersią zatrzymujecie imperium, które przez wieki niosło zniewolenie również nam. Każdy dzień Waszego oporu wobec Rosji jest darem wolności i pokoju dla całej Europy i dla Polski.

Jako Ukraińcy w Preambule naszej Konstytucji zapisaliśmy, że konstytutywna dla naszego narodu jest troska „o zapewnienie praw i wolności człowieka oraz godnych warunków jego życia”, a także troska „o umocnienie pokoju społecznego na ziemi ukraińskiej i potwierdzając europejską tożsamość narodu ukraińskiego”. Doświadczając od lat zbrojnej agresji rosyjskiej doskonale wiemy czym jest utrata tych wartości. W tych bardzo trudnych latach doświadczyliśmy Waszej, polscy Przyjaciele, bezinteresownej solidarności dającej siłę i nadzieję.

Odznaczenia można odbierać i odsyłać. Przyjaźni między narodami odebrać nie sposób, jeśli oba narody chcą ją zachować. My chcemy. Wierzymy, że przyszłość Polski i Ukrainy jest wspólna — w jednej, wolnej, zjednoczonej Europie, do której wnosimy nasze dwie tradycje, dwie pamięci i jedną wolę pokoju. Spory o symbole i historię nie mogą przesłonić tego, co najważniejsze: że stoimy po tej samej stronie — po stronie wolności przeciw przemocy — i podejmujemy odważną decyzję budowania pokoju. Prosimy więc Was, polscy i ukraińscy Przyjaciele, byśmy historię powierzyli sumieniu i prawdzie, a nie politycznym rachunkom; byśmy umarłych uczcili pamięcią, a nie nową niezgodą między żywymi. Polska i Ukraina są sobie potrzebne. Niech to, co nas łączy na poziomie ludzkich, autentycznych relacji, okaże się trwalsze niż to, co próbuje nas dzielić.

Z siostrzanym i braterskim szacunkiem oraz nadzieją,

Klub Inteligencji Katolickiej w Warszawie, Polska

Federacja Ukraińskich Katolickich Stowarzyszeń Akademickich i Studenckich „OBNOVA”, Ukraina