Pamięć (kronika)

Rabbi Skorka

03/02/2026

81 Years That Challenge Us

Eighty-one years after the conclusion of that horrific conflict, a wave of intense antisemitism is once again sweeping across the world. This resurgence is often marked by a denial of the State of Israel's right to exist and by a desire for its disappearance. As in the past, most attacks in the Diaspora are directed at synagogues and Jews simply for being Jewish. This hatred is a troubling aspect of a broader global crisis of values.

Miesięcznik "Memoria" Nr 101

02/02/2026

Miesięcznik "Memoria" Nr 101

"Pamięć o Szoa, obozach koncentracyjnych, ośrodkach zagłady i innych obszarach ludzkiej tragedii z czasów II wojny światowej kształtowana jest na całym świecie w wielu miejscach i przez wiele osób. Miesięcznik "Memoria" ma być miejscem, gdzie będziemy pisać i opowiadać o naszych wspólnych wysiłkach. O misji zachowania pamięci."
Paweł Sawicki Redaktor Naczelny Miesięcznika "Memoria", Muzeum Auschwitz.

Miesięcznik "Memoria" Nr 100 (01/2026)

30/01/2026

Miesięcznik "Memoria" Nr 100 (01/2026)

"Pamięć o Szoa, obozach koncentracyjnych, ośrodkach zagłady i innych obszarach ludzkiej tragedii z czasów II wojny światowej kształtowana jest na całym świecie w wielu miejscach i przez wiele osób. Miesięcznik "Memoria" ma być miejscem, gdzie będziemy pisać i opowiadać o naszych wspólnych wysiłkach. O misji zachowania pamięci."
Paweł Sawicki Redaktor Naczelny Miesięcznika "Memoria", Muzeum Auschwitz.

Aushwitz 81

28/01/2026

„Pęka budowany z dużym wysiłkiem ład” – ostrzegają Ocalały z Auschwitz i dyrektor Muzeum

„Widzę przemoc, która znów zaczyna być usprawiedliwiana. Widzę ludzi, którzy wierzą, że ich gniew ma wartość większą niż życie drugiego człowieka” -ostrzega ocalały z Auschwitz 97-letni Bernard Offen. „Pęka budowany z dużym wysiłkiem ład, a prawo międzynarodowe jest gwałcone” – ostrzega dyrektor Muzeum Auschwitz Piotr Cywiński w 81. rocznicę wyzwolenia obozu. /Redakcja OKO.press/
Biłgoraj, 1940 rok. Wschodnia pierzeja Rynku zniszczonego podczas działań wojennych 1939 roku. Archiwum Państwowe w Zamościu, Wikipedia, domena publiczna

24/01/2026

Biłgoraj. Mikrohistoria sztetla

Andrzej Krawczyk: Jeszcze słychać tę muzykę. Biłgoraj – sztetl utracony.
Potomkowie mieszkańców sztetli Rzeczypospolitej stanowią dziś 70% wszystkich Żydów. Nie zostało po nich prawie nic. Ten niezwykły świat rozmywa się, ginie w mrokach niepamięci. W sztetlu Biłgoraj toczy się życie. Biedni Żydzi, którzy swoim dzieciom mogą zapewnić jedynie ziemniaki i od czasu do czasu śledzie, pochylają się nad księgami w modlitewnych izbach niczym intelektualni książęta. Bogaci Żydzi, którzy prowadzą dochodowe biznesy, żyją niemalże jak magnaci. Nimi wszystkimi próbuje zarządzać państwo w różnych odsłonach – Rzeczpospolita, Rosja, znowu Polska – chcąc na nich zarobić, a czasem skłócić z chłopskim sąsiadem. Nad głowami jednych i drugich zbierają się czarne chmury…
Andrzej Krawczyk, historyk i dyplomata, wieloletni ambasador Rzeczpospolitej Polskiej, odtwarza świat żydowskiego miasteczka na przykładzie Biłgoraja – sztetla, który pokazał światu laureat literackiej nagrody Nobla Isaac Bashevis
Zachęcamy do obejrzenia nagrania seminarium naukowego z 19 października 2021 roku, podczas którego dr Andrzej Krawczyk przedstawiał mikrohistorię Biłgoraja jako sztetla.

XXIX Dzień Judaizmu w Archidiecezji Lubelskiej

19/01/2026

XXIX Dzień Judaizmu w Archidiecezji Lubelskiej – reacja

Biblijną postać Rut w perspektywie żydowskiej przywołał rabin Boaz Pash z Jerozolimy. Podkreślił znaczenie osobistego poszukiwania Boga. - Najpierw muszę szukać i znaleźć mojego Boga, a dopiero potem będę szukał twojego Boga – zaznaczył, wskazując, że jeśli Bóg jest jeden, nie może być „nasz” ani „wasz”. W tym sensie – jak mówił – dialog religijny nie zaczyna się od deklaracji, lecz od odpowiedzialnego i uczciwego poszukiwania.

Warszawskie obchody XXIX Dnia Judaizmu w Kościele katolickim

18/01/2026

Warszawskie obchody XXIX Dnia Judaizmu w Kościele katolickim - relacja

Dzisiaj odbyły się obchody Dnia Judaizmu w Warszawie w kościele u ss. Sakramentek na Nowym Mieście. Po mszy (o uproszenie miłości), prelekcje wygłosili Staszek i Kasia, które załączam. Historia Rut nie traci swojej współczesnej wymowy: konwertytka, imigrantka stała się źródłem błogosławieństwa dla Izraela. Tradycja określa to jako ukryte działanie Opatrzności. Jest to nieustająca lekcja dla Żydów i dla wszystkich innych, którzy Biblię traktują poważnie. A więc w pierwszym rzędzie dla chrześcijan. Oby ta księga oraz ten Dzień Judaizmu w Kościele katolickim w Polsce były źródłem porozumienia, wzajemnego szacunku Żydów i katolików w Polsce.

Centralne obchody XXIX Dnia Judaizmu - relacja

16/01/2026

Centralne obchody XXIX Dnia Judaizmu - relacja

- Lud Boga sięga o wiele dalej niż sięga ludzki wzrok albo wyobrażenia. Lud Boga sięga dalej, bo w Bogu jest niesłychana pasja gromadzenia ludzi, zbierania ich – mówił kard. Grzegorz Ryś w Płocku podczas obchodów XXIX Dnia Judaizmu w Kościele katolickim w Polsce. Metropolita krakowski jest przewodniczącym Komitetu ds. Dialogu z Judaizmem przy Konferencji Episkopatu Polski.

Dawid Gospodarek

16/01/2026

Dawid Gospodarek: Mentalna schizma

Sobór Watykański II zmienił sposób, w jaki Kościół katolicki mówi o judaizmie i relacji chrześcijan do Żydów. Jan Paweł II antysemityzm nazwał grzechem, a więź Kościoła z judaizmem – trwałym elementem chrześcijańskiej tożsamości. Nie ma już miejsca na teologię zastępstwa, Żydów nie oskarża się o bogobójstwo. Po ponad sześćdziesięciu latach pytanie nie brzmi jednak, co zapisano w dokumentach, lecz czy to nauczanie zostało realnie przyjęte. Mocno wybrzmiewa ono przy okazji Dnia Judaizmu w Kościele katolickim w Polsce, bo obserwacje wskazują, że nauczanie soboru i ostatnich papieży jest nad Wisłą kompletnie ignorowane, polscy katolicy żyją w tej kwestii w mentalnej schizmie.