Pamięć (kronika)

Marsz Żywych 2026 w Oświęcimiu

14/04/2026

Marsz Żywych 2026 w Oświęcimiu. Jest ambasador USA, nie ma delegacji Izraela

Marsz Żywych tradycyjnie w milczeniu pokonał tzw. Drogę Śmierci, czyli trzykilometrowy odcinek z Auschwitz I, spod bramy z napisem „Arbeit macht frei” do Auschwitz II-Birkenau, gdzie podczas II wojny światowej Niemcy urządzili ośrodek masowej eksterminacji Żydów z całej okupowanej Europy. Udział w marszu bierze około 40–50 ocalałych z Holokaustu. Wśród nich 98‑letni Nate Leipciger, który uczestniczy w marszu już po raz 22.

Marsz modlitwy Szlakiem pomników Getta Warszawskiego - relacja

14/04/2026

Marsz modlitwy Szlakiem pomników Getta Warszawskiego - relacja

Doroczny Marsz Szlakiem Pomników Getta Warszawskiego 12 kwietnia (niedziela) o godz. 16.30 przy pomniku naprzeciw wejścia do muzeum Polin. Marsz jest organizowany już od ponad trzydziestu lat. Żadnych przemówień, a tylko modlitwy oraz wspominanie ofiar. W spotkaniu uczestniczyli Żydzi i chrześcijanie różnych denominacji oraz wszyscy chętni.

Na zdjęciu widok olkuskiej synagogi niedługo przed rozbiórką, lata 50. XX wieku.

10/04/2026

Apel biskupów podjęty

Podążając śladem św. Jana Pawła II, odwiedźmy 13 kwietnia synagogę. Wspomnijmy mężczyzn i kobiety, których modlitwami przez wieki nasiąkały mury bożnic. A tam, gdzie jest to możliwe, spotkajmy się z żydowskimi siostrami i braćmi.

"Jeszcze słychać tę muzykę. Biłgoraj – sztetl utracony"

01/04/2026

"Jeszcze słychać tę muzykę. Biłgoraj – sztetl utracony"

Muzeum POLIN: Zapraszamy na rozmowę na temat książki "Jeszcze słychać tę muzykę. Biłgoraj – sztetl utracony". Z autorem publikacji Andrzejem Krawczykiem rozmawiać będzie Kristof Zorde. Książka ukazała się nakładem Wydawnictwa Znak.

Wiktoria i Józef Ulmowie, Markowa 1936. Fot. Zbiory cyfrowe

24/03/2026

Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów 2026

Data wybrana na dzień pamięci nawiązuje do tragicznej historii Józefa i Wiktorii Ulmów, ich dzieci (ośmioletniej Stanisławy, sześcioletniej Barbary, pięcioletniego Władysława, czteroletniego Franciszka, trzyletniego Antoniego i półtorarocznej Marii) oraz Żydów, którzy przez dwa lata ukrywali się na poddaszu domu Ulmów w Markowej. Byli to Saul Goldman, jego czterej synowie (Baruch, Mechem, Joachim i Mojżesz; nazywano ich Szallami), wnuczka Chaima Goldmana – Lea (Layca) Didner z d. Goldman, jej córka Reszla oraz Genia (Gołda) Grünfeld z d. Goldman.

Kard. Grzegorz Ryś podczas Marszu Pamięci. fot: Marek Lasyk

19/03/2026

Akcja Reinhardt i zagłada gett, wspólne: pamięć, ból i modlitwa

- W 83. rocznicę likwidacji krakowskiego getta ulicami miasta przeszedł Marsz Pamięci. Jego trasa wiodła z Placu Bohaterów Getta aż na teren byłego obozu KL Płaszów. Wśród uczestników był metropolita krakowski, kard. Grzegorz Ryś. Towarzyszył mu kard. Mario Grech.
- Lublin: Pracownia Studiów nad Holokaustem Żydów Polskich i Europejskich: Dnia 16 marca 2026 r. w sali koncertowej Filharmonii im. Henryka Wieniawskiego w Lublinie odbyła się konferencja dotycząca 84. rocznicy Akcji Reinhardt.

Precz z Żydami!! czyli co obnaża zakopiańska mikrohistoria

13/03/2026

"Precz z Żydami!! czyli co obnaża zakopiańska mikrohistoria"

Aby poznać przyczynę, dla której w tej idyllicznej, ale i idealizowanej niewielkiej miejscowości żydowski sierociniec musiał mieć ochronę i karabiny na werandach odsłaniałam kolejne warstwy i elementy historii, którą okazał się projekt „odżydzenia” Zakopanego propagowany i realizowany od momentu jego odkrycia, angażujący przedstawicieli ogólnonarodowych elit kulturalnych i politycznych, władze lokalne i miejscowych aktywistów oraz górali. W swoim wystąpieniu omówię hasła głoszone, wykrzykiwane, wypisywane i omawiane na salonach w Zakopanem lat trzydziestych i czterdziestych. Opowiem o ich twórcach, propagatorach i działaniach, które podejmowali w imię walki z „zażydzeniem” lub dla swoich korzyści płynących z „odżydzenia” Zakopanego w czasie Zagłady i zaraz po niej.

Marzec ’68, czapka studencka

07/03/2026

Marzec ’68

Studencki wiec na Uniwersytecie Warszawskim 8 marca 1968 roku, brutalnie stłumiony przez władze komunistyczne, stał się iskrą zapalną jednego z najbardziej złożonych kryzysów społeczno-politycznych w powojennych dziejach Polski. Jego skutkiem była pacyfikacja polskiego życia intelektualnego oraz wymuszona emigracja 13 tysięcy polskich Żydów, którzy stali się obiektem rozpętanej przez władze brutalnej kampanii antysemickiej.