Pamięć (kronika)

29/04/2026

The Role of the Mayors in the General Government

Polish mayors were an important group of officials in the administrative apparatus of the General Government, established after the German attack on Poland in September 1939. Alongside German county governors and city governors, they shaped local policies and played an important role in the persecution of Polish and European Jews, as well as in the exploitation of the General Government. Based on extensive archival research, the study assesses the actions of these mayors during the German occupation of Polish lands during the Second World War.

19/04/2026

83. rocznica powstania w getcie warszawskim

"Wyjątkowość wydarzenia, jakim był czterodniowy zbrojny opór w getcie, leży nie w wymiarze zbrojnym starcia, takich w latach II wojny światowej było wiele, lecz w bezprecedensowym doświadczeniu tysięcy jego ofiar, w sposób bezwzględny zabijanych i palonych żywcem."
I więcej do wysłuchania: - W najnowszym odcinku "Allegro ma non troppo" Jacek Pałasiński sięga prowadzi widza przez jedną z najbardziej dramatycznych kart historii. Mówi o heroizmie powstańców, ale też o niewygodnych faktach, które wciąż budzą emocje.

14/04/2026

Marsz Żywych 2026 w Oświęcimiu. Jest ambasador USA, nie ma delegacji Izraela

Marsz Żywych tradycyjnie w milczeniu pokonał tzw. Drogę Śmierci, czyli trzykilometrowy odcinek z Auschwitz I, spod bramy z napisem „Arbeit macht frei” do Auschwitz II-Birkenau, gdzie podczas II wojny światowej Niemcy urządzili ośrodek masowej eksterminacji Żydów z całej okupowanej Europy. Udział w marszu bierze około 40–50 ocalałych z Holokaustu. Wśród nich 98‑letni Nate Leipciger, który uczestniczy w marszu już po raz 22.

14/04/2026

Holocaust Martyrs' and Heroes' Remembrance Day 2026

14/04/2026

Marsz modlitwy Szlakiem pomników Getta Warszawskiego - relacja

Doroczny Marsz Szlakiem Pomników Getta Warszawskiego 12 kwietnia (niedziela) o godz. 16.30 przy pomniku naprzeciw wejścia do muzeum Polin. Marsz jest organizowany już od ponad trzydziestu lat. Żadnych przemówień, a tylko modlitwy oraz wspominanie ofiar. W spotkaniu uczestniczyli Żydzi i chrześcijanie różnych denominacji oraz wszyscy chętni.

10/04/2026

Apel biskupów podjęty

Podążając śladem św. Jana Pawła II, odwiedźmy 13 kwietnia synagogę. Wspomnijmy mężczyzn i kobiety, których modlitwami przez wieki nasiąkały mury bożnic. A tam, gdzie jest to możliwe, spotkajmy się z żydowskimi siostrami i braćmi.

01/04/2026

"Jeszcze słychać tę muzykę. Biłgoraj – sztetl utracony"

Muzeum POLIN: Zapraszamy na rozmowę na temat książki "Jeszcze słychać tę muzykę. Biłgoraj – sztetl utracony". Z autorem publikacji Andrzejem Krawczykiem rozmawiać będzie Kristof Zorde. Książka ukazała się nakładem Wydawnictwa Znak.

24/03/2026

Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów 2026

Data wybrana na dzień pamięci nawiązuje do tragicznej historii Józefa i Wiktorii Ulmów, ich dzieci (ośmioletniej Stanisławy, sześcioletniej Barbary, pięcioletniego Władysława, czteroletniego Franciszka, trzyletniego Antoniego i półtorarocznej Marii) oraz Żydów, którzy przez dwa lata ukrywali się na poddaszu domu Ulmów w Markowej. Byli to Saul Goldman, jego czterej synowie (Baruch, Mechem, Joachim i Mojżesz; nazywano ich Szallami), wnuczka Chaima Goldmana – Lea (Layca) Didner z d. Goldman, jej córka Reszla oraz Genia (Gołda) Grünfeld z d. Goldman.

19/03/2026

Akcja Reinhardt i zagłada gett, wspólne: pamięć, ból i modlitwa

- W 83. rocznicę likwidacji krakowskiego getta ulicami miasta przeszedł Marsz Pamięci. Jego trasa wiodła z Placu Bohaterów Getta aż na teren byłego obozu KL Płaszów. Wśród uczestników był metropolita krakowski, kard. Grzegorz Ryś. Towarzyszył mu kard. Mario Grech.
- Lublin: Pracownia Studiów nad Holokaustem Żydów Polskich i Europejskich: Dnia 16 marca 2026 r. w sali koncertowej Filharmonii im. Henryka Wieniawskiego w Lublinie odbyła się konferencja dotycząca 84. rocznicy Akcji Reinhardt.

13/03/2026

"Precz z Żydami!! czyli co obnaża zakopiańska mikrohistoria"

Aby poznać przyczynę, dla której w tej idyllicznej, ale i idealizowanej niewielkiej miejscowości żydowski sierociniec musiał mieć ochronę i karabiny na werandach odsłaniałam kolejne warstwy i elementy historii, którą okazał się projekt „odżydzenia” Zakopanego propagowany i realizowany od momentu jego odkrycia, angażujący przedstawicieli ogólnonarodowych elit kulturalnych i politycznych, władze lokalne i miejscowych aktywistów oraz górali. W swoim wystąpieniu omówię hasła głoszone, wykrzykiwane, wypisywane i omawiane na salonach w Zakopanem lat trzydziestych i czterdziestych. Opowiem o ich twórcach, propagatorach i działaniach, które podejmowali w imię walki z „zażydzeniem” lub dla swoich korzyści płynących z „odżydzenia” Zakopanego w czasie Zagłady i zaraz po niej.